mgr Paulina Kowalczyk dietetyk klinicznyCzy zawsze należy odstawić gluten w endometriozie i PCOS ?
Co jest gluten? Słowo „gluten” z łacińskiego oznacza „klej”, dlatego odpowiada za kleistą konsystencję produktów na jego bazie. Nadaje puszystość ciastom, a w przemyśle traktowany jest jako spoiwo lub wypełniacz.
Celiakia, czy alergia na pszenicę, a może niecaliakalna nadwrażliwość na gluten? Celiakia oraz alergia na pszenicę to jednostki chorobowe o dość dobrze zdefiniowanych kryteriach diagnostycznych i sposobach leczenia w przeciwieństwie do nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten.
Alergia na pszenicę– zmiany w produkcji pszenicy na przestrzeni lat doprowadziły do wyraźnych zmian struktury protein pszenicy, które skutkowały szybszym wzrostem tego zboża i lepszą ochroną przed szkodnikami. Diagnostyka alergii na białka pszenicy opiera się na określeniu IgE – specyficznych oraz na alergicznych testach skórnych i prowokacji doustnej.
Celiakia rozwija się tylko u ludzi predysponowanych genetycznie. Charakterystyczne dla celiakii jest występowanie nacieków zapalnych błony śluzowej jelita cienkiego, zanik kosmków jelitowych i obecność przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej 2 (EMA, anty-tTG). Diagnostyka celiakii powinna zostać poprzedzona codzienną ekspozycją na gluten. Czas jej trwania to około 6 tygodni. Jeden posiłek dziennie powinien zawierać gluten. Dane literaturowe pokazują, że u ok. 25 % chorych występuje celiakia seronegatywna, co oznacza brak swoistych przeciwciał we krwi mimo zaniku kosmków jelitowych. Rozpoznanie potwierdza regeneracja błony śluzowej po usunięciu glutenu z diety. Dodatkowo zaleca się, aby oznaczyć HLA – DQ8/DQ2 i wykluczyć inne przyczyny zaniku kosmków. Inne najczęstsze przyczyny zaniku kosmków jelitowych, mimo braku przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej to m.in. SIBO-rozrost bakteryjny, gardioza, niedożywienie, niedobór IgA. Obrazy kliniczne celiakii, czy zespołu jelita nadwrażliwego mogą być bardzo podobne, szczególnie jeśli objawy wynikają ze strony przewodu pokarmowego.
Jeśli to nie celiakia, ani alergia na pszenicę to może nadwrażliwość na gluten?
Wysoka osmotyczność pokarmów z grupy FODMAP oraz ich fermentacja przez bakterie jelitowe może powodować wzdęcia, gazy, biegunkę, zaparcia, bóle brzucha. FODMAP jest grupą krótkołańcuchowych węglowodanów: oligocukry, dwucukry, monocukry, poliole, które cechuje słabe wchłanianie na poziomie jelita cienkiego.
Coraz częściej stwierdza się u kobiet z endometriozą SIBO, czyli rozrost bateryjny. Nietolerancja wysoko fermentujących pokarmów FODMAP jest często mylnie traktowana jako nadwrażliwość na gluten.
NIe wykluczaj z diety glutenu jeśli nie wykonasz wcześniejszej diagnostyki w kierunki celiakii oraz alergii na pszenicę. Jeśli problem Cię nie dotyczy popracuj z dietetykiem nad tolerancją wysoko fermentujących pokarmów i lepszym trawieniem.